O nasChronologiaArtykułyWspółautorzyPocztaZałóż bloga
 -

"Mała Zagłada" – Rany, które nie zagoją się nigdy - Recenzje książek

TEN CZAS, jak nazywa autorka wojenną bezsensowną i bezduszną zawieruchę, nie oszczędza nikogo. Jest niczym palec diabła, który skrzywdzi też i tych najmłodszych, niewinnych. Bo to właśnie dzieci cierpią najbardziej. Tak było w Sochach na Zamojszczyźnie 1 czerwca 1943 roku. Tętniąca życiem, licząca ponad 80 domów, wioska w kilka godzin przestała istnieć. Pozostały zgliszcza, popiół i garstka cudem uratowanych mieszkańców.

Wstęp
Treść artykułu
Galeria zdjęć
Opinie
Polecane artykuły
aragorn136 (23237 pkt)Strona WWW Autora
Ilość odwiedzin:
4 119
Czas czytania:
4 626 min.
Autor:
aragorn136 (23237 pkt)
Dodano:
3292 dni temu

Data dodania:
2015-11-17 13:00:10

Urodzona w 1957 roku Anna Janko napisała wydaną w styczniu 2015 roku książkę pt. „Mała Zagłada” z kilku powodów. Po pierwsze, aby podzielić się z czytelnikami tragicznymi losami swojej matki Teresy Ferenc, która jako 9-letnia dziewczynka była świadkami tych strasznych wydarzeń i straciła rodziców. Po drugie – książka ta pełni dla niej funkcję autoterapeutyczną, jest próbą przezwyciężenia odziedziczonej traumy, zmniejszenia rozległych blizn. I wreszcie po trzecie – publikacja ta dociera do prawdy, do źródła zła i stara się odpowiedzieć na niełatwe pytanie: dlaczego dorośli w jednej chwili bezlitośnie odbierają młodym ludziom dzieciństwo?

 

Zamojszczyzna to region w południowo-wschodniej Polsce, w południowej części województwa lubelskiego. Na początku lat 40. XX wieku, mimo trwającej wojny światowej, mieszkańcy wsi Sochy modlili się i wierzyli, że piekło ich ominie. Że zawsze będzie gdzieś daleko, a oni bezpiecznie będą żyć własnym rytmem, wychowując dzieci, uprawiając pole i nadal cieszyć się wschodami i zachodami słońca. I może tak by właśnie było, ale nagłe, niczym grom z jasnego nieba, wkroczenie nazistów, a raczej Niemców, co matka Anny Janko ciągle podkreśla, bajkę zmieniło w horror. Rozkaz był oczywisty – pacyfikacja! Wyrok zapadł. Rozstrzelać, spalić, obrócić w ruinę. Nie tyle za pomoc partyzantom, lecz przede wszystkim za bycie podludźmi z podwioski. Na tym polegała ich wina.

 

Na oczach dzieci zabijano rodziców, niszczono dobytek, gospodarstwa. Na koniec nadleciały samoloty… Jednak autorka nie czuje nienawiści do państwa niemieckiego. Według niej odpowiedzialni byli konkretni ludzie – z imienia i nazwiska. Przecież część tych żołnierzy też miała rodziny. Co nimi kierowało? Czy tylko bezgraniczne oddanie Hitlerowi? A co z honorem, z cywilizacyjnymi zasadami prowadzenia wojny? Mała Terenia Ferenc widziała, jak Niemiec najpierw zamordowała jej ojca Władysława, a później matkę Józię, trzymającą na ręku młodszą córeczkę – Kropkę. Strach, płacz, rozpacz, utrata tego, co najcenniejsze. I to wszystko, jak na ironio dnia 1 czerwca, który w Polsce w latach 50. uznano za Dzień Dziecka.

 

Teresa nigdy nie zapomniała, nigdy nie wybaczyła. W jednym z wierszy już w dorosłym życiu tak pisze: „Ja, której wciąż od nowa rodzi się ojciec, matka i esesman, której powstają wsie, żeby się wreszcie dopalić, ja prowadzona na rzeź przez trzydzieści trzy lata – która nie ocalałam – Przychodzę, żeby nic nie powiedzieć o zabitym płaczu, o gardle w powrozach…”. Jej brat miał tylko pięć lat, Kropka jeszcze mniej. Przeżyli, ale ich, podobnie jak rany innych małych istot ludzkich, nie zagoiły się już nigdy. Zbyt wielka to apokalipsa, zbyt potężny ból. „Na czas wojny nie powinno być żadnych dzieci” – stwierdza Janko. Ma rację. To właśnie one cierpią najbardziej. Ale rzeczywistość jest inna. Wojna zbiera swe żniwo i „nie przejmuje się” losami bezbronnych.

 

„Mała Zagłada” to smutna książka, którą nie jestem w stanie ocenić, przyznać numer jakości. Kiedy przeczytałem ostatnią stronę i zamknąłem okładkę, po policzku pociekła mi łza. Niechaj to będzie wystarczającą rekomendacją, aby każdy obowiązkowo po nią sięgnął. Ja pochłonąłem ją całym sercem, duszą i wrażliwym umysłem. Anna Janko stworzyła książkę takim stylem, że nie sposób o niej zapomnieć. Ma się wrażenie uczestnictwa w tamtych wydarzeniach. Co więcej, książka jest też „albumem rodzinnym autorki”, ale takim, który ogląda się inaczej niż zwykłe albumy. W tym jest dużo bolesnych i tragicznych wspomnień. Ponad 200 szczerych stron i rozdziałów nie dotyczy jedynie Soch. Janko pisze w pierwszej osobie, czasem wprowadza dialog z własną matką – co pozwala na jeszcze większy, mocniejszy wydźwięk książki. Tak zwraca się do mamy: „Chciałabym zdążyć wszystko zrozumieć. Dowiedzieć się, kim jesteś, dziewczynko, która straciłaś matkę, ojca, dom, całą wieś, słońce i księżyc, i wszystkie bajki”. Nie brakuje także miejsca na refleksję (warto zwrócić uwagę na rozdział pt. „Dobry Niemiec”), a nawet szczyptę subtelnego humoru (przekomarzania z Teresą Ferenc).

 

I plusem jest to, że nie wprowadza czytelnika w depresję. Janko to poetka i felietonistka, która wcześniej zasłynęła kilkoma tomami wierszy i powieścią „Dziewczynka z zapałkami”. Ta dwukrotnie nominowana do Nagrody Nike autorka potrafi jak mało kto pisać o trudnych sprawach językiem bogatym w elementy magiczne, pełne nadziei, stylistycznie dopieszczone. „Mała Zagłada” wciąga i porusza. Dzięki niej nie zaginie pamięć o Sochach i podobnych miejscach dotkniętych palcem diabła. Jest wołaniem, przestrogą i apelem do świata – nigdy więcej!

 

Ocena: Bez oceny

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą Altao.pl. Kup licencję

Mogą Cię zainteresować odpowiedzi na te pytania lub zagadnienia:




Galeria zdjęć - "Mała Zagłada" – Rany, które nie zagoją się nigdy

Temat / Nick / URL:

Treść komentarza:

Więcej artykułów od autora aragorn136

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 9 dni temu

liczba odwiedzin: 105

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 24 dni temu

liczba odwiedzin: 149

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 47 dni temu

liczba odwiedzin: 499

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 87 dni temu

liczba odwiedzin: 656

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 95 dni temu

liczba odwiedzin: 447

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 113 dni temu

liczba odwiedzin: 515

Polecamy podobne artykuły

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2467 dni temu

liczba odwiedzin: 2753

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1909 dni temu

liczba odwiedzin: 2255

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4301 dni temu

liczba odwiedzin: 8139

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4288 dni temu

liczba odwiedzin: 4065

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4279 dni temu

liczba odwiedzin: 3809

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2715 dni temu

liczba odwiedzin: 5789

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2423 dni temu

liczba odwiedzin: 2415

autor:PaM(1166 pkt)

utworzony: 2595 dni temu

liczba odwiedzin: 3016

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2769 dni temu

liczba odwiedzin: 2941

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3219 dni temu

liczba odwiedzin: 3336

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2966 dni temu

liczba odwiedzin: 5348

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2244 dni temu

liczba odwiedzin: 4306

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2251 dni temu

liczba odwiedzin: 2203

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2979 dni temu

liczba odwiedzin: 3004

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2803 dni temu

liczba odwiedzin: 2243

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2794 dni temu

liczba odwiedzin: 3155

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2615 dni temu

liczba odwiedzin: 2575

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2550 dni temu

liczba odwiedzin: 3421

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2545 dni temu

liczba odwiedzin: 3131

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2432 dni temu

liczba odwiedzin: 2344

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2422 dni temu

liczba odwiedzin: 2489

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3180 dni temu

liczba odwiedzin: 2800

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2163 dni temu

liczba odwiedzin: 3047

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2378 dni temu

liczba odwiedzin: 2163

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3105 dni temu

liczba odwiedzin: 3151

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2733 dni temu

liczba odwiedzin: 2509

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2096 dni temu

liczba odwiedzin: 2259

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3188 dni temu

liczba odwiedzin: 3000

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 2976 dni temu

liczba odwiedzin: 2460

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2824 dni temu

liczba odwiedzin: 3768

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2453 dni temu

liczba odwiedzin: 3938

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2095 dni temu

liczba odwiedzin: 2480

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2833 dni temu

liczba odwiedzin: 3227

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2490 dni temu

liczba odwiedzin: 8359

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2450 dni temu

liczba odwiedzin: 5039

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2349 dni temu

liczba odwiedzin: 4493

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2099 dni temu

liczba odwiedzin: 3691

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2019 dni temu

liczba odwiedzin: 3477

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1997 dni temu

liczba odwiedzin: 4265

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1887 dni temu

liczba odwiedzin: 2071

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2067 dni temu

liczba odwiedzin: 2191

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1724 dni temu

liczba odwiedzin: 2623

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2061 dni temu

liczba odwiedzin: 2432

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1695 dni temu

liczba odwiedzin: 2894

autor:pytonznadwisly(693 pkt)

utworzony: 1899 dni temu

liczba odwiedzin: 3617

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2006 dni temu

liczba odwiedzin: 2487

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1746 dni temu

liczba odwiedzin: 3017

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1864 dni temu

liczba odwiedzin: 4103

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1738 dni temu

liczba odwiedzin: 4899

autor:PaM(1166 pkt)

utworzony: 4301 dni temu

liczba odwiedzin: 4865

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4270 dni temu

liczba odwiedzin: 4653

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3861 dni temu

liczba odwiedzin: 5224

autor:donkichot(314 pkt)

utworzony: 1901 dni temu

liczba odwiedzin: 4590

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3797 dni temu

liczba odwiedzin: 3885

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1996 dni temu

liczba odwiedzin: 5955

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4330 dni temu

liczba odwiedzin: 7435

autor:PaM(1166 pkt)

utworzony: 4312 dni temu

liczba odwiedzin: 20437

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 1712 dni temu

liczba odwiedzin: 4339

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1775 dni temu

liczba odwiedzin: 4304

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3420 dni temu

liczba odwiedzin: 3166

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2695 dni temu

liczba odwiedzin: 4016

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3271 dni temu

liczba odwiedzin: 2944

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2420 dni temu

liczba odwiedzin: 18141

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1024 dni temu

liczba odwiedzin: 1803

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 992 dni temu

liczba odwiedzin: 2004

autor:marmir83(861 pkt)

utworzony: 4271 dni temu

liczba odwiedzin: 11176

autor:lukasz_kulak(2047 pkt)

utworzony: 3732 dni temu

liczba odwiedzin: 14160

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 3721 dni temu

liczba odwiedzin: 8723

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 4230 dni temu

liczba odwiedzin: 4320

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 4196 dni temu

liczba odwiedzin: 5008

autor:piterwm90(218 pkt)

utworzony: 4145 dni temu

liczba odwiedzin: 4187

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 4075 dni temu

liczba odwiedzin: 4316

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 4054 dni temu

liczba odwiedzin: 7320

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 4034 dni temu

liczba odwiedzin: 4922

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3916 dni temu

liczba odwiedzin: 4307

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3908 dni temu

liczba odwiedzin: 5464

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3832 dni temu

liczba odwiedzin: 3623

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3716 dni temu

liczba odwiedzin: 6688

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3559 dni temu

liczba odwiedzin: 3567

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3551 dni temu

liczba odwiedzin: 3232

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3468 dni temu

liczba odwiedzin: 3004

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3457 dni temu

liczba odwiedzin: 4996

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3349 dni temu

liczba odwiedzin: 4043

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3331 dni temu

liczba odwiedzin: 4551

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3325 dni temu

liczba odwiedzin: 4122

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3055 dni temu

liczba odwiedzin: 3011

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 3033 dni temu

liczba odwiedzin: 3387

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2688 dni temu

liczba odwiedzin: 2439

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 2675 dni temu

liczba odwiedzin: 2748

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 2670 dni temu

liczba odwiedzin: 2838

autor:Kamil0232(277 pkt)

utworzony: 2580 dni temu

liczba odwiedzin: 5546

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2456 dni temu

liczba odwiedzin: 3614

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2441 dni temu

liczba odwiedzin: 4467

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2424 dni temu

liczba odwiedzin: 4617

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2326 dni temu

liczba odwiedzin: 4700

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2232 dni temu

liczba odwiedzin: 6252

autor:GieHa(3374 pkt)

utworzony: 2219 dni temu

liczba odwiedzin: 2729

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 2200 dni temu

liczba odwiedzin: 2335

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2164 dni temu

liczba odwiedzin: 7191

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2157 dni temu

liczba odwiedzin: 4864

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 2137 dni temu

liczba odwiedzin: 5464

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2074 dni temu

liczba odwiedzin: 3051

autor:Ahyrion(582 pkt)

utworzony: 2074 dni temu

liczba odwiedzin: 2781

autor:Ahyrion(582 pkt)

utworzony: 2050 dni temu

liczba odwiedzin: 3652

autor:Ahyrion(582 pkt)

utworzony: 2028 dni temu

liczba odwiedzin: 3722

autor:Filmaniak01(1931 pkt)

utworzony: 1985 dni temu

liczba odwiedzin: 3646

autor:Ahyrion(582 pkt)

utworzony: 1962 dni temu

liczba odwiedzin: 3286

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1934 dni temu

liczba odwiedzin: 4366

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1885 dni temu

liczba odwiedzin: 2618

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1873 dni temu

liczba odwiedzin: 3683

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1867 dni temu

liczba odwiedzin: 3995

autor:GieHa(3374 pkt)

utworzony: 1851 dni temu

liczba odwiedzin: 2671

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1799 dni temu

liczba odwiedzin: 2969

autor:bonopasiak(3879 pkt)

utworzony: 1796 dni temu

liczba odwiedzin: 3174

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1779 dni temu

liczba odwiedzin: 4708

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1773 dni temu

liczba odwiedzin: 3250

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1762 dni temu

liczba odwiedzin: 3397

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1758 dni temu

liczba odwiedzin: 3236

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1755 dni temu

liczba odwiedzin: 2292

autor:bonopasiak(3879 pkt)

utworzony: 1748 dni temu

liczba odwiedzin: 3067

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1744 dni temu

liczba odwiedzin: 3707

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1729 dni temu

liczba odwiedzin: 2304

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1724 dni temu

liczba odwiedzin: 2329

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1720 dni temu

liczba odwiedzin: 4465

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1715 dni temu

liczba odwiedzin: 4051

autor:pj(15391 pkt)

utworzony: 1711 dni temu

liczba odwiedzin: 2473

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1677 dni temu

liczba odwiedzin: 2430

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1672 dni temu

liczba odwiedzin: 2037

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 1652 dni temu

liczba odwiedzin: 3826

Teraz czytane artykuły

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 3292 dni temu

liczba odwiedzin: 4119

autor:PaM(1166 pkt)

utworzony: 4199 dni temu

liczba odwiedzin: 36454

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 859 dni temu

liczba odwiedzin: 1175

autor:matusiak(75 pkt)

utworzony: 4273 dni temu

liczba odwiedzin: 9058

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 721 dni temu

liczba odwiedzin: 818

autor:bartoszkeprowski(3368 pkt)

utworzony: 1801 dni temu

liczba odwiedzin: 2874

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 1994 dni temu

liczba odwiedzin: 3179

autor:pottero(558 pkt)

utworzony: 3025 dni temu

liczba odwiedzin: 5401

Nowości

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 3 dni temu

liczba odwiedzin: 61

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 5 dni temu

liczba odwiedzin: 76

autor:admin(47565 pkt)

utworzony: 7 dni temu

liczba odwiedzin: 77

Artykuły z tej samej kategorii

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 24 dni temu

liczba odwiedzin: 149

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 274 dni temu

liczba odwiedzin: 1068

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2058 dni temu

liczba odwiedzin: 5206

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 2715 dni temu

liczba odwiedzin: 5789

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 87 dni temu

liczba odwiedzin: 656

autor:aragorn136(23237 pkt)

utworzony: 248 dni temu

liczba odwiedzin: 592

Pliki cookie pomagają nam technicznie prowadzić portal Altao.pl. Korzystając z portalu, zgadzasz się na użycie plików cookie. Pliki cookie są wykorzystywane tylko do działań techniczno-administracyjnych i nie przekazują danych osobowych oraz informacji z tej strony osobom trzecim. Wszystkie artykuły wraz ze zdjęciami i materiałami dostępnymi na portalu są własnością użytkowników. Administrator i właściciel portalu nie ponosi odpowiedzialności za tresci prezentowane przez autorów artykułów. Dodając artykuł, zgadzasz się z regulaminem portalu oraz ponosisz odpowiedzialność za wszystkie materiały umieszczone przez Ciebie na stronie altao.pl. Szczegóły dostępne w regulaminie portalu.

© 2024 altao.pl. Wszystkie prawa zastrzeżone.
0.246

Akceptuję pliki cookies
W ramach naszego portalu stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym momencie zmiany ustawień dotyczących cookies. Jednocześnie informujemy, iż warunkiem koniecznym do prawidłowej pracy portalu Altao.pl jest włączenie obsługi plików cookies.

Rozumiem i akceptuję