"Wałęsa. Człowiek z nadziei" – Nie chcem, ale muszem - Recenzje filmów

Andrzej Wajda po „Człowieku z marmuru” i „Człowieku z żelaza” domyka tryptyk o zmorach socjalizmu. Scenariusz Janusza Głowackiego przedstawia Lecha Wałęsę z bardzo jasnej strony, jako bohatera niemalże bez skazy - prostego, aczkolwiek niezwykle charyzmatycznego robotnika, który porywa tłumy. To człowiek, któremu należy się szacunek i  swoisty hołd (co w filmie odnaleźć możemy). Co by o Lechu nie rzec, to m.in. dzięki niemu żyjemy w wolnej Polsce, a ja piszę niniejszy tekst, bez obawy o cenzurę. Niemniej nadal istnieją dwa obozy: zagorzałych zwolenników oraz przeciwników, którzy widzą w nim, działającego na rzecz komunistów, agenta Bolka. Wykłady na zagranicznych uczelniach, występy w programach publicystycznych - oto czym obecnie zajmuje się Wałęsa. Prawda, co jakiś czas zdarza mu się powiedzieć (bez przemyślenia) o dwa słowa za dużo (zdanie o gejach lub dawna kwestia o podaniu nogi zamiast ręki pewnemu kontrkandydatowi). Ale zaraz … to jest recenzja filmu, nie ocena osoby. Zatem pełne skupienie i powoli wchodzimy w warstwę techniczną oraz warsztat aktorski.

 

Osią fabuły jest wywiad bohatera z włoską, bezkompromisową dziennikarką Orianą Fallaci (niezła Maria Rosario Ommagio). Już we wstępie obserwując Wałęsę odpowiadającego na pytania, jesteśmy przekonani, że Robert Więckiewicz w tytułowej roli to wybór idealny. Początkowe weto, że nie podobny, że nie da rady okazuje się bezpodstawne (talent i charakteryzacja czynią cuda). Jest również zarzut tworzenia zbytniej karykatury, przeszarżowania (tylko, czy taki właśnie nie jest sam Lech Wałęsa?). Więckiewicz przez dwie godziny staje się elektrykiem walczącym o wolność naszą i waszą. W jego interpretacji lider Solidarności to trzeźwo myślący rewolucjonista, który wie, że naraża najbliższą rodzinę (żona Danuta w kreacji Agnieszki Grochowskiej przekonuje, dla niej „rodzina to też ważną sprawa”, opiekunka, gospodyni domowa, kobieta mająca wpływ ma męża, uspokajająca go i pocieszająca w odpowiednich momentach). Są w filmie sceny, kiedy Wałęsa w tych swoich sumiastych wąsach i swetrze może kojarzyć się z walczącym ze złem superbohaterem (gloryfikacja przede wszystkim). Reszta postaci jest tłem (najbardziej w pamięci pozostaje Dorota Wellman w dość dobrej, epizodycznej roli Henryki Krzywonos). Tu uwagę ma przykuwać On - Wielki Lech.

 

I dzięki takowej konwencji, połączonej z muzyką z rockową, Wajda adresuje ten film głównie do młodzieży. Przemawia za tym ponadto dynamiczny (retrospektywny) montaż, ubranie pesymistycznej rzeczywistości PRL-owksiej w jaskrawsze barwy oraz umiejętnie wplecione zdjęcia archiwalne. Całość ogląda się bez chwili nudy, ale … gdzieś zagubiona jest aura zagrożenia, dramatyzm sytuacji, bliższe przyjrzenie się codzienności tamtego okresu. A wątek rodzinny aż prosi się o rozwinięcie. Odnosi się wrażenie, jakby opowieść niepotrzebnie okrojono (zresztą faktycznie brakuje kilku ujęć ze zwiastuna). Czuć pewny niedosyt.

„Człowiek z nadziei” przepadł w wyścigu po, co najmniej, nominację do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego (a mogli wystawić „Chce się żyć”, ech…). Mimo niewątpliwych atutów, nie ociera się o arcydzieło, czy chociażby minimalną maestrię. Jednak najważniejsze, że podczas seansu wierzymy w refren piosenki grupy Tilt: „jeszcze będzie przepięknie, jeszcze będzie normalnie”.

 

Ocena: 7/10

 

źródło: YouTube.com (Standardowa licencja)

 

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą Altao.pl. Kup licencję